Kuvvetin cisimler üzerindeki etkileri nelerdir

Kuvvet cisimler üzerinde hareket etme, durdurma, hızlandırma, yavaşlatma, şekil değiştirme gibi birçok etki göstermektedir. Bunların tümü kuvvetin büyüklüğüne ve yönüne bağlıdır.

İnceleyeceğimiz başlıklar;

kuvvetin etkileri
Kuvvetin cisimler üzerinde hızlanma etkisi

Bir cismin hareket ettiği yönde ona kuvvet uyguladığımız zaman cismin hareketi hızlanır. Örnek olarak bir arabanın hareket halindeyken şoförünün gaza basmasıyla ona bir kuvvet uygulamış oluruz. Böylece araç hızlanır. Hareket halindeki her cisme aynı yönde uygulanan kuvvet hızlanma hareketini sağlar.

Sabit ve durmuş bir haldeki cisme uygulanan kuvvet ya onu hareket ettirir yada kuvvet yetersiz kalır ve cisim durağanlığını korur.

Hareket halindeki bir cismi yavaşlatma

Hareket halinde olan bir cisme ters yönde uyguladığımız kuvvet onun yavaşlamasına, hatta durmasına neden olabilir. Eğer uygulanan kuvvet çok büyükse cisim hareket yönünü bile değiştirebilir. Örneğin bir topun yuvarlandığını düşünelim. Ayağımızı önüne koyduğumuzda bu top durur. Bu onun yavaşlamasına, sonra durmasına neden olur.

Derslerimizde öğretmenlerimizin sıkça verdiği örneklerden birisi de arabanın hareket halindeyken frene basılması ile hızının düşmesi ve durmasıdır. Bu hareketler kuvvetin yavaşlatma ve durdurma hareketidir.

Kuvvetin yön değiştirme etkisi

Yön değiştirme hareketini günlük hayatta pek görmediğimizi düşündünüz gibi. Oysa ki bir çok örneği vardır. Mesela bir top hareket halindeyken ona vurduğumuzda yönü değişebilir. Veya sallanan bir cisme kuvvet uygulayarak yön değiştirmesi sağlanabilir.

Kuvvetin şekil değiştirici etkisi

İşte bunu sıkça görmekteyiz. Birçok cisme kuvvet uygulayarak şeklini değiştirebiliriz. Cisimler kuvvet uygulandığında önceki halinden farklı bir şekil alabilir. Örneğin yırttığımız bir defter yaprağının avucumuzda ezilmesi ile şekli değişir. Veya içmek için aldığımız bir suyun ambalajının ezilmesi bir kuvvet etkisidir.

Kuvvet dönme hareketine neden olabilir

Bir cisim sabit haldeyken kuvvet uygulandığında dönebilir. Bunun en güzel örneklerini lunaparklarda görebiliriz. Şöyle ki balerin, salıncak gibi lunapark oyuncakları uygulanan kuvvet ile bu hareketi yaparlar.

Sonuç: Kuvvetin cisimler üzerinde farklı etkiler oluşturduğu görülmektedir. Hatta uygulanan bir kuvvet cisme farklı etkiler de edebilir.

Dilerseniz kuvvet nedir yazımıza bakabilirsiniz. Bknz

Yorum Yapın

Unutmayın! Ödeve katkı sağlayacak yorumlar yapmalısınız.