Ödeviniz mi var?

Aramak istediğiniz ödevi lütfen yazınız

Sindirim Sistemi

Sindirim Sistemini Oluşturan Organlar

Hayatımızı sürdürebilmemiz için enerjiye ihtiyacımız vardır. Vücudumuzun ihtiyacı olan enerji; besinlerin yenilmesi ve bazı organların faaliyetleri ile kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılması sindirim ile sağlanır.

Sindirimde rol alan yapı ve organların görevlerini öğrenelim.sindirim

Ağız: Yiyecekler dişler yardımıyla küçük parçalara bölünür. Tükürükte bulunan sindirimi kolaylaştırıcı maddeler karbonhidratların sindiriminde görev alır.

Yutak: Besinlerin ağızdan yemek borusuna iletilmesini sağlayan yapıdır.

Yemek borusu: Kaslı yapısı sayesinde kasılıp gevşeyerek besinlerin yutaktan mideye iletilmesini sağlar.

Mide:Kasılma hareketleri ile besinler bulamaç haline gelir. Mide salgısında bulunan, sindirimi kolaylaştırıcı maddeler ile besinler daha küçük parçalara ayrılır. Midede proteinlerin sindirimi başlar.

İnce bağırsak: Yağların sindirimi ince bağırsaklarda başlar. İnce bağırsağa dökülen safra ve pankreas öz suları; yağ, karbonhidrat ve proteinlerin sindirimini tamamlar. Küçük moleküller haline gelen besinler, ince bağırsakların yapı birimi olan villuslardan emilerek kana geçer.

Kalın bağırsak: Kalın bağırsaklarda besinlerin sindirimi gerçekleşmez. Besinlerin içerisindeki vitamin, su ve mineraller sindirime uğramadan burada emilerek kana geçer.

Anüs: Atık maddeler anüs yoluyla vücuttan atılır.

Küçük parçalara ayrılan besinlerin kana geçmesi olayına emilim adı verilir. Karbonhidrat, yağ ve proteinler yapı taşlarına ayrıldıktan sonra ince bağırsaklarda emilime uğrarlar. İnce bağırsaklarda kana karışan besinler, kan yolu ile hücrelere taşınır. Besinler, hücre organellerinden olan mitokondrilerde kullanılarak enerjiye dönüştürülür. Enerji ise yaşamımızı devam ettirmemizi sağlar.

FİZİKSEL VE KİMYASAL SİNDİRİM

Vücudumuzda gerçekleşen sindirim, fiziksel ve kimyasal olmak üzereye ayrılır. Vücuda alınan besinlerin çiğneme ve kas hareketleri gibi etkilerle yüzey alanlarının genişletilmesi, küçük parçalara ayrılması olaylarına fiziksel sindirim denir.

Fiziksel sindirimde ağızda dişler, çiğneme yoluyla besinleri küçük parçalara ayırarak fiziksel sindirimi gerçekleştirir. Midede yer alan kaslar besinleri küçük parçalara ayırarak fiziksel sindirimi sağlar. Yağların fiziksel sindirimi ince bağırsakta başlar.

Besinlerin enzim adı verilen sindirimi kolaylaştırıcı sıvılar yardımıyla küçük parçalara ayrılmasına kimyasal sindirim adı verilir.

Ağızda tükürük salgısındaki bazı enzimler, karbonhidratların kimyasal sindirimini sağlar. Midede salgılanan mide öz suyundaki enzimler, proteinlerin kimyasal sindirimini başlatır.

Safra kesesinden bir kanal aracılığı ile ince bağırsağa dökülen safra sıvısı ve pankreastan bir kanal aracılığı ile ince bağırsağa dökülen pankreas öz suyu içerdiği enzimlerle ince bağırsaklarda karbonhidrat, yağ ve proteinlerin kimyasal sindirimini sağlar. Yağların kimyasal sindirimi ince bağırsakta
başlar ve tamamlanır.

Sindirim sisteminde gerçekleşen fiziksel ve kimyasal sindirim olayını şu şekilde özetleyebiliriz:

Ağız ==> Fiziksel sindirim + Kimyasal sindirim (Karbonhidratlar)
Yutak ==> Besinler değişime uğramaz.
Yemek borusu ==> Besinler değişime uğramaz.
Mide ==> Fiziksel sindirim + Kimyasal sindirim (Proteinler)
İnce bağırsak ==> Fiziksel sindirim + Kimyasal sindirim (Karbonhidratlar, yağlar, proteinler.)


Kimyasal sindirim, besin maddelerinin su ve enzimler yardımıyla yapı taşlarına kadar parçalanmasıdır.
Ağızda başlayan sindirim olayı devam ederken ince bağırsaklara doğru kimyasal sindirimin rolü artar.

sindirimAğız içinde, tükürük sıvısındaki bir enzim, karbonhidratların kimyasal sindiriminde görevlidir. Midede bulunan bazı enzimler proteinlerin kimyasal sindirimini başlatır. İnce bağırsaklarda ise karbonhidrat, protein ve yağların kimyasal sindirimi tamamlanır.

Safra kesesinden bir kanal aracılığıyla ince bağırsağa dökülen safra sıvısı yağları fiziksel sindirime uğratır. Yağlar, yağ damlacıklarına parçalanır. Yağ damlacıkları, pankreas öz suyundaki bir enzim aracılığı ile kimyasal sindirime uğrar. Yağ asitleri ve gliserole kadar parçalanır.

Bu parçalar ince bağırsaklarda emilerek kana karışır. İhtiyaç duyulan yapıya kan aracılığı ile taşınır.

Sindirim sisteminin sağlığını korumanın en önemli koşulu yeterli ve dengeli beslenmektir. Sağlıksız
beslenme, sindirim sistemi rahatsızlıklarına neden olur. Reflü, gastrit, ülser, ishal, bağırsaklarda gaz
sancıları sindirim sistemi hastalıklarındandır.

sindirim sistemini korumakSindirim sisteminin sağlıklı olabilmesi için:

  1. Çok sıcak ve çok soğuk besinler art arda yenilip içilmemelidir.
  2. Lokmalar iyice çiğnendikten sonra yutulmalıdır. Yemeğe çiğ sebze ya da meyve ile başlanmalıdır.
  3. Yemek sırasında ve hemen sonrasında fazla su içilmemelidir.
  4. Kafeinli ve asitli içeceklerden uzak durulmalıdır.
  5. Alkol ve sigaradan uzak durulmalıdır.
  6. Sindirim ağızda başlar. Bu nedenle ağız ve diş sağlığı, sindirim sisteminin sağlığı için önemlidir. Ağızdaki olumsuzluklar diş sağlığının bozulmasına, sindirimin olumsuz etkilenmesine neden olur.

Bu nedenle dişler her yemekten sonra en az iki dakika fırçalanmalıdır. Altı ayda bir düzenli olarak diş hekimine muayene olunmalıdır.

Yapılan araştırmalar günde üç öğün düzenli yemek yiyen, yeterli ve dengeli beslenen, spor yapan kişilerde sindirim sistemi hastalıklarına daha az rastlandığını ortaya koymuştur.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.