Ünlü Daralması

Türkçemizdeki var olan gerçeklerden biriside ünlü daralmasıdır. Özellikle konuşma esnasında farkında olmadan birçok kez bunu yaparız.

Dilimizdeki sesli harfler olan  “a ve e”  ile biten fiil kelimeleri sonlarına  “-yor” eki aldıklarında fiilin sonunda yer alan ünlüler daralarak  “ı – i – u – ü”  harflerine dönüşür. Bu duruma ünlü daralması denir.

Bu olayda a harfi daralmaya uğrayarak ı ve u harfine, e harfi ise i veya ü harfine dönüşür.

Örnekler;

Sall-yor ekini aldığında => Sallıyor

Gülm-yor eki aldığında =>gülmüyor

konuşma -yor eki aldığında =>konuşmuyor halini alır.

ünlü daralması nedir

Kaynaştırma harfi, “de” ve “ye” sadece fiillerde ünlü daralmasına sebep olurlar. Diğer kelimelerde ise ünlü daralmasına sebep olmazlar.

Örnekler;

de-ye-cek => di-ye-cek

ye-ye-cek => yi-ye-cek

Görüldüğü gibi yukarıdaki kelimeler kendilerine kaynaştırma harflerini ek aldıklarında ünlü daralması meydana gelmektedir.

anla-y-acak => anlayacak bu örnekte görüldüğü üzere ünlü daralması meydana gelmedi. 

Yorum Yapın

Unutmayın! Ödeve katkı sağlayacak yorumlar yapmalısınız.